• 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

FAS w pigułce

FAS W PIGUŁCE:

 

 

CO TO JEST FAS? 

 

To zespół zaburzeń pojawiających się u dzieci, jako skutek narażenia ich na toksyczne działanie alkoholu w życiu płodowym. Zaburzenia te dotyczą wad wrodzonych, somatycznych oraz neurologicznych. Po raz pierwszy FAS został opisany w 1973 roku. FAS jest jednostką chorobową i każdy lekarz ma uprawnienia do postawienia diagnozy. Fetal Alcohol Syndrome jest zaburzeniem trwałym i nieuleczalnym.

Pełnoobjawowy Zespół stanowi zaledwie 10% wszystkich zaburzeń rozwojowych związanych                   z ekspozycją płodu na działanie etanolu, noszących nazwę Spektrum Alkoholowych Uszkodzeń Płodu (FASD), spotykany również pod nazwą Poalkoholowe Uszkodzenie Płodu. Możemy wyróżnić dodatkowe kategorie:

Alkoholowy Efekt Płodowy (FAE, ang. Fetal Alcohol Effect), odmiana FAS-u bez charakterystycznych fizycznych cech tego zespołu.

Częściowy Zespół Alkoholowy Płodu (PFAS, ang. Partial Fetal Alcohol Syndrome), odnoszący się do niektórych spośród fizycznych objawów FAS-u, mających związek z problemami z nauką i zachowaniem, wskazujących na uszkodzenia centralnego układu nerwowego (CUN).
Poalkoholowy Defekt Urodzeniowy (ARBD, ang. Alcohol Related Birth Defects), określający fizyczne anomalie wynikające z potwierdzonej prenatalnej ekspozycji na alkohol m.in. uszkodzenia serca, budowy szkieletu, dużej motoryki, zaburzenia widzenia i słyszenia.
 
Poalkoholowe Zaburzenia Układu Nerwowego (ARND, ang. Alcohol Related Neurodevelopment Disorders), opisuje zaburzenia neurologiczne związane z potwierdzonym działaniem alkoholu w okresie prenatalnym, uszkodzenia OUN.
 
 
 

WPŁYW ALKOHOLU NA CIĄŻĘ

Alkohol jest substancja toksyczna, jego cząsteczki z łatwością przenikają przez łożysko uszkadzając płód. Pół godziny po spożyciu alkoholu przez matkę jego stężenie we krwi dziecka jest takie samo
jak we krwi matki.
Picie alkoholu przez kobiety w ciąży wpływa na rozwój płodu. Nawet najmniejsza ilość alkoholu jest niebezpieczna dla rozwijającego się organizmu a kobieta, która pije alkohol w ciąży naraża swoje dziecko na wystąpienie nieodwracalnych uszkodzeń, mających swoje konsekwencje przez całe jego dzieciństwo i dorosłość. Uszkodzenia te przyjmują różne formy: od mikrouszkodzeń układu nerwowego i narządów do pełnoobjawowego FAS – Płodowego Zespołu Alkoholowego (ang. Fetal Alcohol Syndrome). U kobiet, które piją alkohol w czasie ciąży znacznie częściej występują przedwczesne porody i poronienia. 
 
Alkohol zaburza rozwój niektórych obszarów mózgu. Zaburza migrację komórek mózgowych
w wyniku czego komórki nerwowe nie osiągają właściwego dla siebie miejsca przeznaczenia, w którym powinny podjąć pracę. W wyniku tego dziecko ma trudności z zapamiętywaniem, myśleniem, przetwarzaniem informacji. Alkohol może spowodować także umieranie komórek mózgowych – dziecko rodzi się z mniejszą ich ilością i dlatego jego mózg nie może funkcjonować prawidłowo. 
 
Mózg zdrowego dziecka i dziecka cierpiącego na FAS.
 
Najbardziej narażone na działanie alkoholu obszary mózgu to : ciało modzelowate – przekazuje informacje pomiędzy prawą i lewą półkulą. Lewa półkula odpowiada za zasady, konsekwencję, precyzowanie i porządkowanie myśli. Prawa półkula odpowiada za myślenie abstrakcyjne, emocje i odczuwanie, twórcze myślenie i intuicję. Ciało modzelowate pomaga obu półkulom współpracować przy podejmowaniu codziennych decyzji. Jest jak most łączący dwie części miasta, a jego brak powoduje kompletny paraliż komunikacyjny. U niektórych dzieci z pełnoobjawowym FAS stwierdza
się niedorozwój (lub nawet całkowity brak) ciała modzelowatego. Takie osoby mają trudności z odróżnianiem lewej strony od prawej, wykonywaniem ruchów naprzemiennych, nie potrafią maszerować, tańczyć, są niezgrabne. Jeśli brakuje wielu połączeń pomiędzy dwoma półkulami mózgu, informacje przepływają powoli i nieskutecznie. 
 

KRYTERIA ROZPOZNAWCZE ALKOHOLOWEGO ZESPOŁU PŁODOWEGO 

Pełnoobjawowy FAS spełnia 4 kryteria diagnostyczne:
  • opóźniony wzrost zarówno przed, jak i po urodzeniu;
  • uszkodzenie mózgu, którego skutkiem są zaburzenia neurologiczne, opóźniony rozwój, niedorozwój umysłowy, zaburzenia zachowania, trudności w uczeniu się;
  • charakterystyczne dysmorfie  twarzy: małe oczodoły, krótki nos, płaska twarzoczaszka, wąska górna warga, mała szczęka, brak rynienki podnosowej;
  • potwierdzone wywiadem spożywanie alkoholu przez matkę w czasie ciąży.

Diagnostyka odbywa się za pomocą kwestionariusza ( ang. nazwa: 4-Gigit Diagnostic Code). Jest to narzędzie także stosowane w Polsce, uważane jest za bardzo dokładne i precyzyjne. Natężenie ekspresji każdej z cech oceniane jest w 4 stopniowej skali Likerta, gdzie 1 oznacza całkowity brak cech FAS a 4 "klasyczną" obecność cech FAS. 

 

OBJAWY WTÓRNE 

Nieodpowiednia opieka, brak wczesnego rozpoznania FAS, a także niewłaśćiwe podejście może skutkować pojawieniem się u dziecka z FAS objawów wtórnych. 

 

 

 
 

 

 

Drukuj artykuł
Patrycja Brodzińska, Aktualizacja: 17-06-2013 01:08:05
Projekt „eSzkoła – Moja Wielkopolska” współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
projekt www Gammanet | cms WebKameleon