• 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Warunki geograficzno - przyrodnicze Gminy Ryczywół

     

 

1.Położenie geograficzne -powrót

              Ryczywół położony jest w województwie wielkopolskim, około 50 km na północ od Poznania. Od dnia 01.01.1999r. należy do powiatu Oborniki. Gmina Ryczywół graniczy z gminami Budzyń, Czarnków, Połajewo, Oborniki i Rogoźno. Gmina Ryczywół należy do mezoregionu Kotliny Gorzowskiej oraz mezoregionu Pojezierza Chodzieskiego.

 

2.     Ukształtowanie terenu

             Krajobraz Ryczywołu ukształtowany został przez zlodowacenie bałtyckie, które pozostawiło liczne formy polodowcowe. Największą powierzchnię w gminie zajmują obszary wysoczyznowe występujące w postaci dwóch zwartych obszarów oddzielonych od siebie doliną rzeki Flinty. Południową część gminy zajmuje fragment terasy środkowej doliny rzeki Warty. Jej wschodni fragment łączy się z sandrem Flinty. W zachodniej części terasy doliny Warty znajduje się fragment kotliny, w dnie której usytuowane jest torfowisko. Niewielki zgrupowanie wydm znajduje się również w południowo wschodniej części gminy, dochodzące od strony zachodniej do doliny Flinty.

 

3.     Wody powierzchniowe

               Na wody powierzchniowe na terenie gminy Ryczywół składają się cieki wodne, kanały i rowy oraz w minimalnym stopniu zbiorniki wodne. Ich całkowita powierzchnia wynosi 160 ha. Obszar gminy jest terenem bezjeziornym. Cały obszar gminy należy do dorzecza rzeki Warty. Największy obszar w gminie należy do zlewni rzeki Flinty, która ok. 1m na południe od granicy gminy wpada do Wełny. W górnym biegu Flinta przyjmuje jeden dopływ-Rygę, nazywaną również Kanałem Radomskim albo Morzysławskim, który odwadnia północna-zachodnią część gminy, wokół miejscowości Radom. W obrębie rzeki Kończak, odwadniającej zachodnią część gminy, znajduje się zlewnia cząstkowa Kanału Kończak, która obejmuje obszar rozciągający się od miejscowości Łopiszewo i Krężoły aż do południowej granicy gminy. Dopływem Kanału Kończak jest również Kanał Ludomicki, odwadniający torfowisko „Chlebowo”.

 

4.     Warunki klimatyczne

                Obszar gminy znajduje się w granicach środkowo-wielkopolskiego regionu klimatycznego. Średnia roczna temperatura wynosi 7,7°C. Najzimniejszym miesiącem jest styczeń(-2,4°C), a najcieplejszym lipiec(17,8°C). Średnia roczna suma opadów najczęściej nie przekracza 500mm. Tak niskie sumy opadów to wynik położenia gminy w „cieniu opadowym” moren pomorskich. Dolina rzeki Flinty ma niewielki wpływ na mikroklimat gminy Ryczywół. W okresie wiosny i jesieni obserwuje się tu podwyższoną liczbę dni z mgłami. Na terenie gminy najlepiej przewietrzane są obszary wysoczyznowe.

 

5.     Gleby

                 Zróżnicowana pokrywa glebowa na terenie gminy wynika z odmiennych warunków geologicznych i wodnych. Największą powierzchnię zajmują gleby brunatno zielone występujące na powierzchniach wysoczyznowych. Na płaskich powierzchniach zbudowanych z glin i piasków gliniastych wykształcone zostały gleby brunatne właściwe, zaliczane do II i III klasy bonitacji, kompleksów pszennych dobrych i bardzo dobrych. Na powierzchniach o niewielkim spadku występują gleby płowe, a także gleby rdzawe(w obrębie sandru Flinty). Gleby organiczne, które występują na terenie gminy to głównie gleby torfowe i mułowe – torfowe zajmujące tereny najniżej położone razem w obrębie dolin rzecznych. W miejscach gdzie został obniżony poziom wód gruntowych występują obecnie gleby murszowe powstające w wyniku wietrzenia i rozkładu torfu.

 

6.     Szata roślinna

            Tereny pokryte trwałą roślinnością(łąki, pastwiska, sady, lasy, zadrzewienia) zajmują łącznie powierzchnię 5878 ha, co stanowi ponad 38% obszaru gminy. Obszar gminy należy do 4 dzielnicy Borów Nadnoteckich. W jej granicach znajdują się fragmenty olbrzymiego kompleksu leśnego Puszczy Noteckiej, części obszaru kompleksu leśnego ciągnącego się od Chodzieży, lasy bagienne(torfowisko „Chlebowo”) oraz lasy grądowe w dolinie Flinty. Łączna powierzchnia lasów to 3357 ha, co stanowi 21,7% obszaru gminy. Na terenie gminy największe powierzchnie zajmują bory świeże. Dominującym w nich gatunkiem jest drzewostan sosnowy z nieliczną domieszką brzozy, dębu i świerka. W runie leśnym występuje rokiet pospolity, widłoząb falisto listny oraz w mniejszym stopniu wrzos pospolity, borówka brusznica, płonnik jałowcowaty i chrobotki. W lasach mieszanych dominuje sosna przy dużym udziale dębu, brzozy, nuka, świerka, modrzewia, grabu i osiki.

 

7.     Stan i ochrona środowiska

             Obowiązujące ograniczenia w zagospodarowaniu terenów w obrębie obszarów prawnie chronionych w znacznym stopniu przyczyniają się do zachowania stabilności układu przyrodniczego na terenie gminy. Jednym z nich jest rezerwat „Bagno Chlebowo”(powołany w 1959r.) obejmuje niewielki fragment(4,42 ha) torfowiska „Chlebowo”. Obszar torfowiska niemal w całości porasta rzadki bór sosnowy, bagienny z domieszką brzozy omszonej i brodawkowatej z licznymi i czasami bardzo rzadkimi, gatunkami roślin w podłożu. Na terenie rezerwatu występują siedliska między innymi żmii zygzakowatej, bobrów oraz żurawi.

 

 

   

 

                 Na terenie gminy stwierdzono obecność 14 pomników przyrody. Większość z nich jest w obrębie parków wiejskich we wsiach: Ludomy, Ninino, Gorzewo oraz Orłowo. Największą liczbę uznaną za pomniki stanowią wiekowe dęby szypułkowe i lipy drobnolistne. Największy z dębów posiada obwód 668 cm (Igrzyna). Największa w gminie lipa o obwodzie 579 cm rośnie w Ludomach. Wśród innych drzew uwagę zwraca grusza dzika(Skrzetusz), klon srebrzysty(Orłowo), platan klonolistny(Gorzewo) oraz sosna pospolita(Lipa).

 

 

Na podstawie dostępnych źródeł przygotował:Paweł

Drukuj artykuł
Renata Szrama, Aktualizacja: 26-06-2012 18:43:14